Mag een werkgever verlof weigeren, dit zijn je rechten

Je hebt vakantie aangevraagd, maar je werkgever wijst het af. Mag dat zomaar? Het korte antwoord: soms wel, maar lang niet altijd. De wet beschermt werknemers op dit punt stevig. In dit artikel lees je wanneer een werkgever verlof mag weigeren, wanneer niet, en wat je kunt doen als het onterecht gebeurt.

De hoofdregel: verlof volgens jouw wensen

Artikel 7:638 van het Burgerlijk Wetboek is helder: de werkgever stelt de vakantie vast overeenkomstig de wensen van de werknemer. Alleen bij gewichtige redenen mag de werkgever hiervan afwijken. De bewijslast ligt dus bij de werkgever, niet bij jou.

Bovendien geldt een belangrijke termijn. Nadat je je verlofaanvraag schriftelijk hebt ingediend, heeft de werkgever twee weken om schriftelijk te reageren met gewichtige redenen. Doet de werkgever dat niet binnen die termijn, dan is het verlof automatisch goedgekeurd.

Wanneer mag een werkgever verlof weigeren

Een werkgever mag vakantieverlof alleen weigeren als er sprake is van gewichtige redenen. Dat betekent dat het inwilligen van de aanvraag zou leiden tot een ernstige verstoring van de bedrijfsvoering. Voorbeelden zijn een piekperiode waarin de bezetting al minimaal is, te veel collega’s die in dezelfde periode vrij zijn, of een situatie waarin geen vervanging mogelijk is.

Belangrijk: de werkgever moet bij een weigering altijd een alternatieve periode aanbieden. Daarnaast heeft elke werknemer recht op minimaal twee aaneengesloten weken vakantie per jaar (of twee keer één week). Dat recht kan een werkgever niet wegnemen.

Welke verlofvormen bestaan er

Niet elk verlof werkt hetzelfde. Bij vakantieverlof (wettelijk én bovenwettelijk) mag de werkgever weigeren bij gewichtige redenen. Maar bij veel andere verlofvormen ligt dat anders:

• Calamiteitenverlof — bij spoedsituaties zoals een ziek kind ophalen of een sterfgeval. Een werkgever mag een redelijk verzoek hiervoor niet weigeren. Loondoorbetaling is 100%.
• Zwangerschaps- en bevallingsverlof — een absoluut recht. Minimaal zestien weken, volledig betaald via het UWV. De werkgever kan dit niet weigeren.
• Ouderschapsverlof — 26 weken per kind, waarvan negen weken betaald (70%) in het eerste levensjaar. De werkgever mag het verlof niet weigeren, maar mag wel vragen om een andere inroostering bij zwaarwegend bedrijfsbelang.
• Zorgverlof — kortdurend (maximaal twee keer de wekelijkse arbeidsduur per jaar, 70% loon) en langdurend (zes keer de wekelijkse arbeidsduur, onbetaald). Weigering mag alleen bij ernstige bedrijfsproblemen.
• Bijzonder verlof — voor huwelijk, verhuizing of overlijden. Dit is niet wettelijk geregeld en hangt volledig af van je cao of arbeidsovereenkomst.

Wanneer vervallen je vakantiedagen

Wettelijke vakantiedagen (vier keer je werkweek, dus twintig dagen bij een fulltime contract) vervallen zes maanden na het opbouwjaar. Heb je ze op 1 juli van het volgende jaar niet opgenomen, dan ben je ze in principe kwijt. Bovenwettelijke dagen verjaren pas na vijf jaar.

Er zit een belangrijke kanttekening aan. De Hoge Raad oordeelde in 2023 dat vakantiedagen niet automatisch vervallen als de werkgever niet aan zijn informatieplicht heeft voldaan. De werkgever moet je actief wijzen op je verlofsaldo en op het dreigende verval. Doet de werkgever dat niet, dan blijven de dagen staan.

Wat als je verlof onterecht wordt geweigerd

Ga in geen geval zonder toestemming op vakantie. Recente rechtspraak laat zien dat dit kan leiden tot ontslag op staande voet, zelfs als de weigering twijfelachtig was. In 2025 werd een werknemer die ondanks een verlofweigering op bedevaart ging terecht ontslagen, en in 2023 overkwam een schoonmaakster op Schiphol hetzelfde na negen weken ongeoorloofde afwezigheid.

Wat je wel kunt doen: vraag een schriftelijke motivatie van de weigering. Controleer of de werkgever binnen de tweewekentermijn heeft gereageerd. Is dat niet het geval, dan is je verlof automatisch goedgekeurd. Kom je er samen niet uit, dan kun je de ondernemingsraad, je vakbond of uiteindelijk de kantonrechter inschakelen.

Collectieve vrije dagen

Sommige werkgevers wijzen verplichte vrije dagen aan, bijvoorbeeld rond kerst of in de bouwvak. Dat mag, maar alleen als dit schriftelijk is vastgelegd in de cao of arbeidsovereenkomst. Deze dagen gaan af van je verlofsaldo. Je stemt ermee in bij ondertekening van je contract.

De rol van de cao

Een cao kan op bepaalde punten afwijken van de wettelijke regels. Zo kan de tweewekentermijn voor bovenwettelijke dagen worden aangepast, kunnen er extra vakantiedagen worden toegekend en wordt bijzonder verlof vrijwel altijd via de cao geregeld. Wat niet kan: minder dan het wettelijk minimum aan vakantiedagen toekennen. Dat is dwingend recht.

Controleer dus altijd je cao. Daar staan vaak meer rechten in dan je denkt.