Werkgever negeert advies bedrijfsarts, wat zijn je rechten

Als je ziek bent, geeft de bedrijfsarts advies over wat je wel en niet kunt doen op het gebied van werk. Maar wat als je werkgever dat advies naast zich neerlegt? Dat komt vaker voor dan je denkt, en de gevolgen kunnen voor beide partijen groot zijn. In dit artikel lees je wat je rechten zijn en welke stappen je kunt ondernemen.

Is het advies van de bedrijfsarts bindend

Formeel niet. Het advies van de bedrijfsarts is een advies, geen beslissing. De werkgever is eindverantwoordelijk voor de re-integratie. Maar dat betekent niet dat een werkgever het advies zomaar terzijde kan schuiven.

De Centrale Raad van Beroep, de hoogste rechter in dit soort zaken, heeft herhaaldelijk geoordeeld dat de gevolgen van een onjuist of genegeerd advies van de bedrijfsarts voor rekening en risico van de werkgever komen. Een werkgever die afwijkt draagt dus het volledige risico als dat verkeerd uitpakt.

Hoe kan een werkgever het advies negeren

Het negeren van bedrijfsartsadvies komt in verschillende vormen voor. De werkgever biedt geen aangepast werk aan terwijl de bedrijfsarts dat adviseert. Of de werkgever eist volledige terugkeer terwijl de bedrijfsarts slechts gedeeltelijke belastbaarheid vaststelt. Ook het niet doorvoeren van geadviseerde werkplekaanpassingen of het onder druk zetten van een werknemer om meer te werken dan medisch verantwoord is, valt hieronder.

In al deze gevallen handelt de werkgever in strijd met de Wet verbetering poortwachter en mogelijk met de zorgplicht uit artikel 7:658 BW.

Welke gevolgen heeft dit voor de werkgever

De consequenties kunnen fors zijn. Als het UWV bij de WIA-beoordeling (na twee jaar ziekte) oordeelt dat de werkgever onvoldoende re-integratie-inspanningen heeft geleverd, kan een loonsanctie volgen. Dat betekent dat de werkgever het loon nog maximaal een jaar langer moet doorbetalen, een derde ziektejaar dus. Daarnaast kan de werkgever aansprakelijk zijn voor schade die de werknemer lijdt, en riskeert de werkgever een wettelijke verhoging tot 50% bij een onterechte loonstop.

Bovendien wijst de kantonrechter een ontbindingsverzoek af als de werkgever zijn re-integratieverplichtingen niet is nagekomen. Het opzegverbod tijdens ziekte beschermt de werknemer.

Wat kun je doen als werknemer

Het belangrijkste: volg het advies van de bedrijfsarts op, ook als je werkgever iets anders vraagt. Een instructie van de werkgever die afwijkt van het bedrijfsartsadvies wordt door rechters doorgaans niet als redelijk voorschrift beschouwd.

Maak schriftelijk bezwaar bij je werkgever en verwijs naar het advies van de bedrijfsarts. Leg alles vast per e-mail. Kom je er samen niet uit, dan heb je twee krachtige instrumenten:

• Deskundigenoordeel bij het UWV — kost € 100 voor de werknemer en is binnen twee tot vier weken beschikbaar. Het UWV beoordeelt of je werkgever voldoende doet aan re-integratie. Het oordeel is formeel niet bindend, maar rechters hechten er in de praktijk groot gewicht aan.
• Second opinion bij een andere bedrijfsarts — sinds 2017 heb je hier wettelijk recht op. De kosten zijn voor de werkgever. Handig als je twijfelt aan het oordeel van je eigen bedrijfsarts, of juist als je werkgever dat oordeel betwist.

De Wet verbetering poortwachter

De bedrijfsarts speelt een centrale rol in het poortwachtertraject. Na zes weken ziekte stelt de bedrijfsarts een probleemanalyse op. Op basis daarvan maken werkgever en werknemer samen een plan van aanpak. Elke zes weken wordt de voortgang geëvalueerd. De bedrijfsarts adviseert gedurende het hele traject over belastbaarheid, aangepast werk en re-integratiemogelijkheden.

Wie dit advies als werkgever structureel negeert, komt daar bij de RIV-toets van het UWV mee in de problemen. En vanaf 2028 wordt het advies van de bedrijfsarts naar verwachting zelfs leidend bij die toets, waarmee de positie van het bedrijfsartsadvies nog verder wordt versterkt.

Tips om je positie te beschermen

• Bewaar alles schriftelijk — vraag het advies van de bedrijfsarts altijd op papier op. Bewaar e-mails, verslagen en het plan van aanpak.
• Werk niet meer dan geadviseerd — als de bedrijfsarts vier uur per dag adviseert, werk dan geen acht uur omdat je werkgever dat wil. Je riskeert een terugval en de werkgever is aansprakelijk.
• Onderteken het plan van aanpak niet als het niet klopt — zorg dat het advies van de bedrijfsarts correct is opgenomen.
• Schakel hulp in bij structurele problemen — een vakbond, jurist of rechtsbijstandsverzekering kan je bijstaan als de werkgever het advies blijft negeren.