Schelto Kruijff: de chirurg die de zorg én de werkvloer duurzamer wil maken

Schelto Kruijff (1977) is oncologisch chirurg in het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en hoogleraar Duurzame Innovatie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarnaast is hij Chief Green Officer van het UMCG. In die rollen stelt hij een ongemakkelijke vraag die verder reikt dan het ziekenhuis: hoe gezond is ons systeem eigenlijk, en wat betekent dat voor de manier waarop we leven en werken?

Voor organisaties die bezig zijn met duurzame inzetbaarheid is zijn verhaal opvallend relevant. Kruijff laat zien dat gezondheid grotendeels buiten de spreekkamer en buiten het ziekenhuis wordt bepaald. Datzelfde geldt voor de werkvloer: vitaliteit, herstel en zingeving ontstaan in het dagelijks leven, niet pas als iemand uitvalt.

Wie is Schelto Kruijff?

Kruijff combineert het werk van een opererend chirurg met dat van een hoogleraar die nadenkt over de toekomst van de zorg. Als oncologisch chirurg staat hij regelmatig aan de operatietafel. Als hoogleraar Duurzame Innovatie onderzoekt hij hoe de zorg minder belastend kan worden voor mens én planeet. Zijn ervaring met werken in Malawi vormde zijn blik op wereldwijde gezondheidsverschillen en op de rol die een ziekenhuis in verschillende contexten speelt.

In 2024 sprak hij zijn oratie uit onder de titel “Duurzaam innoveren is groen opereren”. Daarmee bracht hij een onderwerp in beeld dat lang onzichtbaar bleef: de zorg is een van de meest vervuilende sectoren van Nederland. Inmiddels is hij ook benoemd tot Chief Green Officer van het UMCG, een rol waarin hij de verduurzaming van het ziekenhuis aanjaagt.

Zijn kernboodschap

Kruijff pleit niet voor minder zorg, maar voor andere zorg. Zorg die eerlijk is over haar eigen grenzen en die meer aandacht heeft voor voorkomen in plaats van genezen. Drie thema’s komen in zijn werk steeds terug.

• De voetafdruk van de zorg. De zorgsector produceert jaarlijks honderden miljoenen kilo’s afval en is verantwoordelijk voor een fors deel van de Nederlandse CO2-uitstoot, meer dan de luchtvaart. Een sector die gezondheid als doel heeft, draagt zo onbedoeld bij aan een ongezondere leefomgeving.
• Overbehandeling. Rond het levenseinde wordt vaak doorbehandeld, ook als de patiënt daar niet expliciet om vraagt. Volgens Kruijff vraagt dat om eerlijke gesprekken over wat behandelen wel en niet kan opleveren.
• Gezondheid ontstaat buiten het ziekenhuis. Medische zorg bepaalt maar een beperkt deel van onze gezondheid. Leefstijl, omgeving, voeding en sociale verbinding zijn samen veel bepalender.

Waarom dit verhaal past bij duurzame inzetbaarheid

De kern van Kruijffs boodschap raakt direct aan het werk van organisaties die inzetten op duurzame inzetbaarheid. Als gezondheid voor het grootste deel buiten de spreekkamer wordt gemaakt, dan ligt een groot deel van de sleutel bij werkgevers. De manier waarop mensen werken, herstellen, bewegen en zich verbonden voelen, bepaalt mede hoe vitaal en duurzaam inzetbaar zij blijven.

Voor bedrijven van elke omvang biedt dat een waardevol perspectief. In plaats van te wachten tot een medewerker uitvalt, loont het om te investeren in de omgeving en de cultuur waarin mensen dagelijks functioneren. Kruijff vertaalt dat principe vanuit de zorg naar een breder verhaal over preventie, eerlijkheid en lange termijn denken, precies de uitgangspunten die duurzame inzetbaarheid drijven.

Spreker en auteur

Kruijff is een veelgevraagd spreker op congressen en bij organisaties die nadenken over gezondheid, duurzaamheid en de toekomst van werk. Hij sprak onder meer op het TEDx-podium over de paradoxen van de moderne geneeskunde en schrijft columns voor Medisch Contact. In 2026 verscheen zijn boek “Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?”, waarin hij fundamentele vragen stelt over de rol en de werking van de moderne geneeskunde.

Zijn presentaties zijn scherp en confronterend, maar nooit zonder hoop. Hij laat zien dat anders denken over gezondheid niet betekent dat we moeten inleveren, maar dat we slimmere en duurzamere keuzes kunnen maken.

Schelto Kruijff boeken of meer informatie

Wilt u meer weten over Schelto Kruijff, zijn werk of de mogelijkheid om hem als spreker uit te nodigen? Kijk dan op zijn website scheltokruijff.nl voor een actueel overzicht van zijn lezingen, publicaties en thema’s.